KATEDRA:

Ekonomii

OSOBA PROWADZĄCA:

Prof. zw. dr hab. Grzegorz W. KOŁODKO

www.kolodko.net

SEMESTR:

ZIMOWY Z / LETNI L

Z

TRYB NAUCZANIA:

DZIENNE D / ZAOCZNE Z

D

FORMA PROWADZENIA ZAJĘĆ:

WYKŁAD W / ĆWICZENIA Ćw / KONWERSATORIUM K

W

LICZBA GODZIN:

30

PRZEDMIOT:

PODSTAWOWY P /

KIERUNKOWY K / SPECJALNOŚCIOWY S

P

KIERUNEK:

F i B

RODZAJ STUDIÓW:

LICENCJACKIE L/

MAGISTERSKIE JEDN MJ/

MAGISTERSKIE UZUP MU

L, MJ

SPECJALNOŚĆ:

ZAŁOŻENIA i CELE:

Celem wykładu jest zapoznanie słuchaczy z teoretycznymi i praktycznymi aspektami problematyki wzrostu gospodarczego i rozwoju społeczno-gospodarczego we współczesnym świecie.

Na przestrzeni dziejów jedynie około 30 krajów osiągnęło wysoki poziom rozwoju, podczas gdy ponad 5 miliardów ludzi wciąż żyje w gospodarkach o niskim i średnim poziomie zaawansowania. Trzeba zatem nieustannie poszukiwać odpowiedzi na pytania o drogi prowadzącego do wyższej konkurencyjności przedsiębiorstw oraz wyższego standardu życia społeczeństw. Zajmują się tym teorie wzrostu gospodarczego, które próbują wyjaśnić uwarunkowania i mechanizm rozszerzonej reprodukcji. Jej przebieg zmienia się wraz z ewolucją determinantów rozwoju; jedne czynniki zanikają, pojawiają się inne, nieustannie zmienia się siła ich oddziaływania. Trzeba zatem w tych przemianach uchwycić pewne ogólne tendencje, sformułować rządzące nimi prawa i prawidłowości.

Przechodząc od ujęcia deskryptywnego (opisowego) do normatywnego (postulatywnego) poruszamy się pomiędzy teorią ekonomii a praktyką i polityką gospodarczą. Tym zagadnieniom warto poświęcić więcej uwagi, gdyż rzutują one także na możliwości i ograniczenia gospodarowania w ujęciu mikroekonomicznym, na poziomie przedsiębiorstwa. Przedsiębiorczość mikroekonomiczna decyduje o tendencjach makroekonomicznych - i odwrotnie. Jak zatem działają występujące tu sprzężenia zwrotne?

Współcześnie procesy wzrostu gospodarczego uwikłane są w kilka równolegle przebiegających procesów o fundamentalnym znaczeniu. W szczególności chodzi tu o globalizację, rekonstrukcję światowego ładu instytucjonalnego, posocjalistyczną transformację ustrojową, regionalne integracje i rewolucję naukowo-techniczną związaną z ekspansją technik informatycznych i telekomunikacyjnych, w tym internetu. Nie bez znaczenia są towarzyszące temu zmiany kulturowe. Nie zawsze przy tym rzeczywista dynamika gospodarcza ma cechy rozwoju, gdyż zdarzają się kryzysy i recesje gospodarcze. Na ile winna zatem jest tu "teoria wzrostu" i jej niedostatki, a na ile zaś "polityka gospodarcza" oraz "praktyka przedsiębiorstw" i ich ułomności? Jakie kryzysy nas jeszcze czekają? Co jest nieuchronne, a co zależy od strategii i polityki, a nade wszystko od naszej wiedzy i działań?

W wyniku przebiegu historycznego procesu rozwoju globalna gospodarka jest bardzo zróżnicowana. Coraz więcej jest bogatych, ale w niektórych czasach i miejscach przybywa także ubogich. Czego zatem oczekiwać w przyszłości? Jakie tendencje - gdzie, kiedy, wobec kogo, na jak długo - wezmą górę? Jak na tle naszej wiedzy oraz materialnych i kulturowych uwarunkowań rysują się perspektywy wzrostu gospodarczego i rozwoju społeczno-gospodarczego świata, Unii Europejskiej, Polski?

Wykład podejmuje próbę odpowiedzi na te i wiele innych frapujących pytań, przedstawiając w konkluzjach koincydencji teorię rozwoju i nowy pragmatyzm w odniesieniu do strategii wzrostu gospodarczego.

LP.

TEMATYKA I FORMA ZAJĘĆ

ŁĄCZNIE GODZIN

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

Wprowadzenie do problematyki wzrostu i rozwoju. Teoria i praktyka. Nauka i polityka

Przebieg procesów rozwojowych w ujęciu historycznym

Stan i tendencje gospodarki światowej na początku XXI wieku

Wzrost gospodarczy, rozwój społeczno-gospodarczy, dobrobyt społeczny. Pojęcia i miary

Ewolucja teorii wzrostu i rozwoju gospodarczego

Globalizacja i jej wpływ na dynamikę gospodarczą. Rozwój i zastój w gospodarce światowej

Transnarodowe transfery kapitału i inwestycje zagraniczne. Rola organizacji międzynarodowych. "Konsensus waszyngtoński" i jego implikacje

Globalizacja a procesy integracji regionalnych

Posocjalistyczna transformacja rynkowa. Implikacje dla wzrostu gospodarczego.

Polityka fiskalna i formowanie kapitału

Rola Państwa w stymulowaniu procesów wzrostu. Dylemat efektywność a sprawiedliwość. Redystrybucyjne funkcje budżetu

Instytucje i kultura oraz ich znaczenie w kształtowaniu dynamiki gospodarczej

Koincydencji teoria rozwoju i nowy pragmatyzm

Strategie i polityki wzrostu gospodarczego w Polsce

Tendencje zmian w gospodarce światowej. Scenariusze wzrostu, rozwoju i zastoju na przyszłość

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

LP.

AUTOR, TYTUŁ, WYDAWNICTWO, STRONY

1.

KOŁODKO, Grzegorz W., Globalizacja a perspektywy rozwoju krajów posocjalistycznych, TNOiK, Toruń 2001.

2.

WOŹNIAK, Michał Gabriel, Wzrost gospodarczy. Podstawy teoretyczne, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków 2004.

3.

__________

4.

NORTH, Douglass E., Understanding Economic Change and Economic Growth, Distinguished Lectures Series, No. 7, Leon Kozminski Academy of Entrepreneurship and Management, Warsaw 2002. Dostępne w internecie pod łączem:

www.tiger.edu.pl/publikacje/dist/north.pdf

______________________________________________________________________

KOŁODKO, Grzegorz W. Instytucje i polityka a wzrost gospodarczy, w: Grzegorz W. Kołodko (red. naukowa): Strategia szybkiego wzrostu gospodarczego w Polsce, Wydawnictwo WSPiZ im. L. Koźmińskiego, Warszawa 2004, s. 19-41 (także: Ekonomista 2004, nr 5, s. 609-634). Dostępne w internecie pod łączem:

www.tiger.edu.pl/kolodko/artykuly/ekonomista4.2004.pdf

LP.

AUTOR, TYTUŁ, WYDAWNICTWO, STRONY

1.

2.

3.

4.

5.

HELPMAN, Elhanan, The Mystery of Economic Growth, Harvard University Press, Cambridge, Mass. - London 2004.

KOŁODKO, Grzegorz W., Od szoku do terapii. Ekonomia i polityka posocjalistycznej transformacji, Poltext, Warszawa 1999.

KORNAI, Janos, The Role of the State in a Post-Socialist Economy, Distinguished Lectures Series, No. 6, Leon Kozminski Academy of Entrepreneurship and Management, Warsaw 2001. Dostępne w Internecie pod adresem:

www.tiger.edu.pl/publikacje/dist/kornai.pdf

KOŁODKO, Grzegorz W., Globalizacja a odrabianie zaległości rozwojowych, w: Grzegorz W. Kołodko (red. naukowa): Globalizacja - Marginalizacja - Rozwój, Wydawnictwo WSPiZ im. L. Koźmińskiego, Warszawa 2003, s. 15-68 (także: Ekonomista 2002, nr 6, s. 775-816. Dostępne w Internecie pod adresem:

www.tiger.edu.pl/kolodko/artykuly/globalizacja_zacofanie_rozwoj.pdf

TOMKIEWICZ, Jacek, Polityka fiskalna a proces formowania się kapitału w gospodarkach posocjalistycznych, w: Jacek Tomkiewicz (red. naukowa): Finanse publiczne a wzrost gospodarczy, Wydawnictwo WSPiZ im. L. Koźmińskiego, Warszawa 2005, s. 113-144.

______________________________________________________________________

Dodatkowe pozycje literatury zostaną podane - w miarę potrzeb i zainteresowania studentów - podczas zajęć

FORMA I WARUNKI ZALICZENIA

Podstawą zaliczenia semestru jest udział we wszystkich wykładach.

Dla studentów aspirujących do oceny dobrej (4) i więcej w końcu semestru odbędzie się egzamin pisemny, na którym student będzie musiał napisać krótki esej na temat wybrany spośród pięciu propozycji przedstawionych na egzaminie.

NIE MA MOŻLIWOŚCI ZALICZENIA WYKŁADU BEZ OBECNOŚCI NA WSZYSTKICH ZAJĘCIACH.

UWAGI

W trakcie wykładu nie tylko można, ale warto stawiać problemy i zadawać profesorowi trudne pytania. Wykład zatem - w zależności od aktywności studentów - może przybierać formę konwersatorium.

Dla studentów szczególnie zainteresowany przedmiotem wykładu odbywają się regularne konsultacje w każdą środę o godz. 12:15 (pokój 27B).

Studenci mogą korzystać z wielu opracowań i publikacji związanych z tematyką wykładu prezentowanych w bogatej witrynie internetowej Centrum Badawczego Transformacji, Integracji i Globalizacji TIGER pod łączem www.tiger.edu.pl oraz na stronie wykładowcy www.kolodko.net.